MARIA LASSNIG in het Stedelijk Museum Amsterdam

De overzicht-expositie van de Oostenrijkse kunstenaar Maria Lassnig (1919-2014) bestaat uit 200 werken: schilderijen, tekeningen, beelden en (animatie)films.  Dat had wel wat minder gekund, vooral omdat er gekozen is voor een thematische opzet. De werken gaan nu te veel op elkaar lijken.

En dat is jammer, want de meeste werken imponeren door de stijl, het kleurgebruik, de compositie en de voorstellingen. De vrouw staat centraal (vaak zelfportretten) worstelend met onmacht, eenzaamheid en lichamelijk verval. De grondtoon is wanhoop, vaak verstopt achter ironie of (zelf)spot.

Ze is geboren als buitenechtelijk kind en heeft een levenslange band met haar moeder behouden, die haar 'agent 'was. In haar schilderijen is de moeder aanwezig als beschermengel en als kwelgeest.

Het huwelijk van haar moeder was een vechtrelatie. Wellicht daarom is Maria nooit getrouwd en is ze kinderloos gebleven. Na haar zestigste reageerde ze in haar werk op haar kinderloosheid door zichzelf naakt te schilderen terwijl ze probeert een baby terug te duwen in haar baarmoeder.

Haar hele leven heeft ze Korperempfindungsbilder gemaakt: ze schilderde alleen de lichaamsdelen die ze zich bewust was tijdens het werk. Vandaar dat er nauwelijks haar is afgebeeld, want haar voel je niet.

Ze heeft haar kunstopleiding genoten in Wenen (1940-1945). Later is ze naar Parijs gegaan, waar ze veel omging met de dichter Celan. In 1968 verhuisde ze naar New York. Daar leerde ze animatiefilms te maken. Terug in Oostenrijk bleef ze stug doorgaan met haar kunst. Ook al was er een periode waarin haar werk niet gewaardeerd werd. In 1994 brak ze internationaal door dankzij haar deelname aan Documenta 7.

Selbstportrat Expressiv 1945

Balken in het oog 1964
Na de dood van moeder geschilderd

Self with stick 1971

Selbstportrat unter Plastik 1972

Mit einem Tiger schlafen 1975

Woman Power 1979

Schreeuwende vrouw 1981

Illusie van verzuimde huwelijken 1997

Illusie van verzuimd moederschap 1998

Dame mit Hirn (1990-1999)

Zwei Wegen zu Sein 2000

Selbst mit Meerschweinchen 2000

Froschkonigin 2000

Du oder Ich 2005

Hospital 2005

Getekend door de dood 2011

Selbstportrat mit Pinsel (2010-2013)

FOREIGN LANDS- ALI BANISADR - Noord Brabants Museum 's-Hertogenbosch

Het museum geeft graag ruimte aan internationale kunstenaars die internationaal aan het doorbreken zijn en nog niet in Nederland te zien zijn. Nu is de beurt aan Ali Banisadr (1976, Iran). Als kind heeft hij de bombardementen op de stad Teheran meegemaakt. Op jonge leeftijd is hij met zijn ouders naar de USA gevlucht en daar heeft hij zich ontwikkeld tot een schilder met een duidelijke eigen signatuur. Zoals veel jonge kunstenaar sis hij goed in zijn p.r. Hij vertelt dat muziek heel bepalend is voor zijn werk. De klanken roepen kleuren en vormen op die zich mengen met droombeelden en herinneringen. (!?) Hij is beïnvloed door Veronese, Tintoretto en Francis Bacon. Natuurlijk  noemt het museum ook Hieronymus Bosch als een inspirator.
De werken zijn overvol en lijken abstract, maar er zijn menselijke en dierlijke figuren in te ontdekken en steden en landschappen. Zijn grote doeken neigen naar bombast. De werken op papier of op klein formaat spreken ons meer aan.

                                     

NET VOOR DE SLUITING: BOYMANS GAAT DICHT WEGENS GROTE VERBOUWING

De finale expositie in Boymans is gewijd aan BAUHAUS  <--> NEDERLAND. Een fraai vormgegeven geheel, dat drie episoden uit het bestaan van Bauhaus weergeeft en de invloed die het had en heeft op kunstontwikkelingen elders en met name in Nederland:
1. Weimar 1919-1925 . Walter Gropius sticht Bauhaus, een samengaan van kunst, architectuur en vormgeving. De invloed van Theo van Doesburg is groot: Het modernisme in plaats van het Expressionisme. Johannes Itten geeft vorm aan de Vorlehre, waarin de studenten voor de eigenlijke studie via opdrachten de werking van kleur, vorm, materiaal, etc. leren kennen.

Welk effect heeft de kleur op de vorm?

2. Dessau 1925- 1932. Ook industriële vormgeving( reclame, fotografie en typografie) krijgt een plaats in Bauhaus. De studiewijze wordt verder uitgebouwd: de studenten moeten zelf hun creativiteit ontdekken door met allerlei materiaal te werken en zich inzetten voor een functioneel ontwerpen van een ideale leefomgeving. De nieuwe directeur Meyer en zijn opvolger Mies van der Rohe legden meer nadruk op de architectuur. De woningen moesten luchtige en zonnige ruimtes zijn zonder poespas, zodat de bewoners door hun leefomgeving anders zouden gaan leven.

3. Berlijn 1932-1933. De opkomst van het nationaal socialisme noodzaakte Mies van der Rohe om Bauhaus te sluiten. De docenten verspreiden zich over de westerse wereld, waardoor de invloed van Bauhaus internationaal werd.

Het kunstonderwijs en de vormgeving in Nederland na de Tweede Wereldoorlog is sterk beïnvloed
door de ideeën en de docenten van Bauhaus.

JOHANNES ITTEN (1888-1967) -MAN (1919)

XANTI SCHAWINSKY (1904-1979) SELBPORTRAIT (1925)

SELBPORTRAIT (1925)

GISPEN -TAFELSET

Het trappenhuis van het museum toont ditmaal een drietal muurschilderingen van Iwan Smit(1989)
getiteld Metamorfose (1919). Het beeldt de vernieuwing van het museum uit.

Surrealisme en meer Renin Noord Brabants Museum

Een Brabantse kunstverzamelaar heeft ingestemd met een kleine tentoonstelling van surrealistische werken uit zijn bezit. Het betreft werk van de bekende kunstenaars, maar niet hun overbekende werken. Het is een verrassend kabinet geworden.  Met een klein schiderij van Dali, Carry Le-Rouet 
(verso) uit 1930, een doek van Moesman (een deel is zichtbaar achter de Magritte).

RENE MAGRITTE -LE FAIT PRIMITIF (1936)
olieverf op palet

MAN RAY -SELFPORTRAIT (1937)
gefotografeerde assemblage

Van de Tilburgse kunstenaar Caren Herwaarden (1961) is werk te zien in dialoog met het werk uit de museumverzameling van Leo Frantzen. Haar werk bestaat uit aquarellen, tekeningen, collages en textiel. Het werk is nogal wisselend van kwaliteit. Hieronder enkele werken die mij aanspraken.

ZANDBAD

LOOPBAAN (?)

DE GROTE DAG

THOMAS TRUMM -TWO ORANGE LINES (2019)
muurschildering

YOUR VOICE MATTERS De Kerk Arnhem

Museum Arnhem is een poos gesloten vanwege een grondige verbouwing. Ze hebben zich tijdelijk een kerk gehuisvest voor hun tentoonstellingen. Hun vaste collectie is op verschillende plaatsen te zien.
De titel Your Voice Matters geeft al aan dat de werken die nu te zien zijn in de kerk politiek van aard zijn. Aanleiding is het feit dat 100 jaar geleden het kiesrecht voor vrouwen werd ingevoerd. Van 12 vrouwen/kunstenaars is werk te zien. Bij sommigen is het pamflettisme te nadrukkelijk aanwezig. Anderen maken goede werken die aan het denken zetten over hoe het nu gesteld is met de positie van de vrouw.

CSILLA KLENYANZKI (1986) HONG)  12 HOURS (2018)
Om een videoklokvoor 12 uur  te maken heeft ze 720 lastige posities ingenomen.
Elke positie hield ze een minuut vol. De film is uiteraard niet achter elkaar opgenomen.

PILLARS OF HOME NR. 18 (2018)
Een baby in huis houdt ook de moeder thuis. Tijdens het middagslaapje van haar kind, maakte ze van haar huis het atelier.
Ze ontwierp met de spullen uit haar huishouden beelden en fotografeerde die.

 ESIRI EHERIENE- ESSI (1982, VK) AGRESSIVE POLITENESS (2015)
Al eerder heeft zij de Supremes geschilderd. Voor Esiri staan zij voor de uitbuiting.
Als trio hadden ze geen inspraak in hun repertoire en ze kregen een salaris dat niet in verhouding stond met wat de platenbazen aan hen verdienden. Hier zijn ze omringd door attributen die protesteren tegen het neerschieten van zwarten door politie.

IRIS KENSMIL (1970, NL) AND THEN THEY MARCHED (2008)
In haar werk focust ze op de helden van de Vrijheidsbeweging voor zwarten.

PATRICIA KAERSENHOUT (1966) REBELSE TROTS (2015)
Hier staan 12 vrouwen die in de jaren 80 een begin maakten met  de zwarte bevrijdingsbeweging. 

WAFAE AHALOUCH EL KERIASTI (1978, MA/NL)
Zij maakte speciaal voor deze tentoonstelling een installatie waarbij het circus als metafoor gebruikt wordt om de positie van de vrouw op poetische wijze aan te kaarten.

BEELDENPARK DE HAVIXHORST De Wijk

Het landgoed De Havixhorst is nu vooral een Chateau hotel en- restaurant (aanbevelenswaard).

Het zal vooral verdienen aan congressen en (familie-)evenementen die in de vele bijgebouwen
plaats vinden, want het hotel telt een beperkt aantal suites en het restaurant kent niet meer dan 40 plaatsen.
Wat is er aangenamer dan in het ochtendzonnetje langs de beelden te lopen die rondom het hoofdgebouw staan opgesteld. De kwaliteit is verrassend. Al zijn het vooral  portretten en naakten, de voor de hand liggende onderwerpen voor beeldhouwers, de variatie is groot.
Het beeldenpark is nog niet klaar voor het hoogseizoen, maar er viel al genoeg te zien. De vrijwilligers die de Stichting bijstaan, zullen snel aan het werk moeten.

Uitzicht uit suite op de eerste etage

Beelden opslag

HERMAN LAMERS (1954) -MEMORY (2015)
Dit beeld is gemaakt van een scan van een man die kort daarop overleden is.
Met water is het hoofd in 1 cm dik glas gestraald en daarna plaat voor plaat opgebouwd.

CASPER BERGEN (1965) DAVID/ SELF-PORTRAIT (2009)
De kopie van Michelangelo's David is beplakt met portretten van de beeldhouwer zelf (vergroot de foto en je ziet het)

ERIC CLAUS (1936) DE GROTE CRUYFF (2003)
Dit beeld is her gevolg van een opdracht van Museum Beelden aan Zee.
Zij vroegen Claus een portret van Cruijff te maken. Hij maakte 12 koppen.
He tis een typisch Claus' beeld. Geabstraheerd, geometrisch , open.

ERIC CLAUS TANGO

ERIC CLAUS ARLECCHINO

ERIC CLAUS -PASSANTEN

ERIC CLAUS EUROPA EN DE STIER

HILDE KROP LOPEND PAAR (1928)

MAJA VAN HALL (1937) -DE STAP

DE STAP (DETAIL)

MAJA VAN HALL DE KUS

EJA SIEPMAN VAN DEN BERG (1943) ZITTENDE VROUW

THEO VAN DE VATHORST(?)

CASPER VAN BERGEN(?)

JOHN RAEDEKER (1885-1956)  -PORTRET VAN EEN VROUW (..)

EDDY ROOS(1949) -LIESBETH